W miejscowości Pieniężno na rzece Wałsza, w roku 1916 wybudowana została elektrownia wodna. Znajdujący się tam stopień wodny składa się z zapory ziemnej bocznej wzmocnionej szczelną ścianką Larsena.

Woda do budynku siłowni doprowadzona jest kanałem, który w końcowej części rozdziela się na dwa doprowadzenia do turbin, natomiast główny nurt rzeki skierowany jest do kanału ulgi, w którym znajduje się jaz piętrzący. Jest to przegroda betonowa, dwuprzęsłowa o progu piętrzenia od 67,18 m n.p.m. do 69,57 m n.p.m. i spadzie znamionowy 9 m. Przepływowy charakter pracy elektrowni daje niewielką możliwość podpiętrzenia wody.

EW Pieniężno-widok z zewnątrz

W elektrowni znajdują się 2 turbozespoły o mocach: T-1 - 75 kW i T-2 - 145 kW i przełykach T-1 - 1,25m3/s i T-2 - 3,3 m3/s. Napięcie pracujących generatorów wynosi 0,4 kV, a wyprowadzenie mocy następuje poprzez transformator 15/04 kV znajdujący się w rozdzielni 15 kV w budynku elektrowni.

Główny budynek maszynowni był początkowo obiektem czterokondygnacyjnym. W hali maszyn znajdował się turbozespół z turbiną Francisa oraz generator z silnikiem Diesla.

EW Pieniężno-widok na generator

Na skutek działań wojennych budynek elektrowni został zniszczony, a znajdujący się wewnątrz agregat z silnikiem Diesla wysadzony w powietrze.

W grudniu 1949 roku, elektrownia została przekazana Zjednoczeniu Energetycznemu Okręgu Mazurskiego w Olsztynie.

W 1953 roku rozpoczęto odbudowę, którą ukończono w 1958 r. na warunkach pozwolenia wodno-prawnego z dnia 17 sierpnia 1955 r. Obecnie obowiązujące pozwolenie określa wysokość piętrzenia do poziomu 69,57 m n.p.m. i pobór wody powierzchniowej z rzeki Wałszy w ilości do 4,5 m3/s.

Z prowadzonych obserwacji i analiz wynika, że właściwe wykorzystywanie zasobów energetycznych rzeki Wałszy ma miejsce w miesiącach letnich. Zimą kiedy zasoby energetyczne wody są wyraźnie większe, wykorzystanie rzeki jest zbyt słabe.

Górski charakter rzeki powoduje gwałtowne podnoszenie i szybkie opadanie wód po intensywnych opadach i roztopach, co nie sprzyja pełnemu zagospodarowaniu zasobów energetycznych Wałszy. Obserwacja ta ukazuje potencjalną możliwość poprawienia takiego stanu rzeczy w elektrowni Pieniężno.

Opracowanie wykonane w 1989 r. przez Hydroprojekt w Gdańsku, sugeruje możliwość dodatkowej retencji w dolinie Wałszy powyżej elektrowni w Pieniężnie. Mankamentem elektrowni jest również niskosprawny turbozespół nr 1. Poprawy sytuacji w zakresie lepszego wykorzystania stopnia piętrzącego należy upatrywać w obu kierunkach, tj. małej retencji i montażu nowych wysokosprawnych turbin.